7. Septiem akkoorden

Septiem akkoorden
Dit zijn zg. "4-klanken". Naast de 1, de 3 en de 5, wordt tevens de 7 gespeeld. Er zijn twee soorten septiem-akkoorden: die waar tussen de 7e en de 8/1e toon een hele toon bestaat; bijvoorbeeld E7 waar de D wordt gespeeld. De andere zijn die waar tussen de 7e en de 8/1e toon een halve toon ligt: E majeur 7 waarbij een D# wordt gespeeld.

Ladder-eigen Septiem akkoorden
Nemen we weer de toonladder van D ionisch , dan zie je dat het D akkoord (altijd majeur) een C# kent. Tussen C# en D bestaat een halve toon zodat dit Septiem akkoord wordt genoteerd als "D majeur 7".

Lopen we weer alle stappen in D-ionisch af, dan komt je tot de volgende ladder-eigen Septiem akkoorden:

D majeur 7;
E mineur 7 (hele toon tussen de 7e stap vanuit E, zijnde de D en de E)
F# mineur 7 (hele toon tussen de 7e stap vanuit F#, zijnde de E en de F#)
G majeur 7 (halve toon tussen de 7e stap vanuit G, zijnde F# en de G)
A 7 (hele toon tussen de 7e stap vanuit A, zijnde G en de A)
B mineur 7 (hele toon tussen de 7e stap vanuit B, zijnde A en de B).

Akkoordenregel
Uit bovenstaande zijn een aantal regels af te leiden:
a) de 1e en 4e stap zijn altijd majeur 7
b) de 2, 3 en 6e stap zijn altijd mineur 7
c) de 5e stap is altijd "dominant" septiem

Die derde, de "dominant septiem" wordt niet voor niets zo genoemd. Vanuit D ionisch, is de A dominant septiem. Speel hem maar eens; hij kraakt aan alle kanten! Dat is ook niet zo vreemd omdat de 7e stap vanuit het do-re-mi normaal gesproken "schreeuwt" om het afmaken van het octaaf. Dat komt omdat tussen de 7e en de 8/1e stap bij het do-re-mi een halve toon ligt. Bij de dominant septiem, in D ionisch dus het A7-akkoord, ligt er een hele toon tussen de 7e en de 8/1e stap. Kortom, eigenlijk hebben we hier te maken met het "onbevredigende gevoel" dat de G-man had toen hij uit het tonenarsenaal van de C-man moest kiezen. Tussen zijn 7e stap en 8e stap zat immers een hele toon (F-G).

Blues
De blues is gebaseerd op dat onbevredigende gevoel. De bluesgitarist zal nooit een majeur 7 spelen. Dat is hem allemaal veel te lief en vrolijk. De bluesman speelt alleen krakende dominant septiemakkoorden. Op de blues kom ik nog terug, omdat het theoretisch lastiger is dan menigeen denkt (er worden verschillende dominant septiemakkoorden gespeeld waar een ionische ladder er slechts één kent).