2. De Ionische ladder

Het octaaf
De aller bekendste toonladder is die van do-re-mi. Iedereen kan hem zingen. De een zingt hem met lage stem vanuit A en een ander zingt het sopraan vanuit C en weer een ander zingt hem vanuit D. Kortom iedereen begint hem in zijn eigen noot. In vage kringen heeft men wel gepoogd mensen aan de hand van hun "starttoon" te plaatsen in psychologische zin.

Wat alle "zangers" van het do-re-mi met elkaar gelijk hebben is de intervalverhouding. Of de betreffende zanger nu in A of in E begint, hij houdt bij het zingen van do-re-mi de volgende intervallen aan:

Do - heel - Re - heel - Mi - half - Fa - heel - So - heel - La - heel - Ti (half - Do)

De laatste staat tussen haakjes omdat ie de cirkel (het octaaf) sluit. Als je luistert merk je ook dat de "Ti" om de afsluitende "Do" schreeuwt. Het octaaf wil dat je hem afmaakt. Eigenlijk bestaat het octaaf dan ook uit 8 tonen. Zonder die 8e afsluitende toon, hou je een onbevredigend gevoel over aan je do-re-mi-zang. Zie dit ook weer als een gegeven. Waarom dit zo is heeft een historische invalshoek. Ga ervan uit dat het je met de paplepel is ingegoten ("Vader Jakob").

Duidelijk is echter dat Do niet een toon aanduidt maar een begrip (de starttoon). Voor de een de C en voor de ander de C.

Ionisch
Do-re-mi is de Ionische kerktoonladder. Waarom het beestje die naam heeft gekregen, ga ik hier niet vertellen. Sterker, ik weet het niet. (Wie het wel weet moet het me mailen).

Recapitulerend (hierna: "de Gouden Regel"):

1. do-re-mi= ionisch;
2. heel-heel-half-heel-heel-heel(-half) is ionisch;
3. punt 1=punt 2;
4. tussen B en C alsmede tussen E en F geen "zwarte toon en dus geen half";
5. stel hierover geen vragen maar zie het als gegeven.

Als je deze Gouden Regel toepast op de "starttoon" C dan zie je tot je verbazing dat er geen kruis of mol aan te pas komt:

C- (hele overslaan, zijnde C#/Des) - D etc.

Kortom: C D E F G A B(C)