 | | Jimmy Blanton |
Jimmy Blanton: 1918 - 1942
Blanton was de eerste bassist die de moderne walking bass introduceerde: 4 kwartnoten in de maat met op de 1ste tel de grondtoon van het akkoord, waarbij een lijn wordt gespeeld die leidt naar de volgende 1ste tel met de grondtoon van het volgende accoord. Daarnaast was Blanton één van de eerste bassisten die solo's speelde en waar features (stukken geschreven voor bepaald solo-instrument) voor werden geschreven.
Vóór Blanton was men al wel begonnen met het spelen van iets wat op walking bass leek maar, dit was eerder een vervolg op de two-beat (2 halve noten in de maat spelen, met op de 1ste tel de grondnoot) dan echt de walking bass met 4 verschillende noten en alteraties zoals Blanton dat deed.
Jimmy Blanton bezat een enorme 'drive', en was een virtuoos solist, strijkend en plukkend lijkt hij te praten via zijn bas. Zijn solo's zijn zeer melodieus en hij was als bassist zijn tijd ver vooruit.
Er zijn zeer weinig opnames van Blanton bekend, maar historisch zijn de duo opnamen
met Duke Ellington (tussen '37 & '39): krakkemikkig oude opnames waarin je vaak Blanton met zijn voet hoort meetikken. Door opnametechnieken uit die tijd zijn het over het algemeen korte opnames van hooguit 3 minuten.
Toch zijn het allemaal meesterstukjes, waanzinnig mooi en intens gespeeld. De opnames waarop Blanton meespeelde waren een van de eerste waar een bas als soloinstrument werd gebruikt.
Jimmy Blanton maakt in zijn solo's bijzonder mooie melodieën, waarin de samenhangende lijnen een prachtige harmonie vormen. Elk van zijn solo's vertelt een klein verhaal.
In de ongeveer 2 jaar dat Blanton met Ellington (en anderen) speelde, heeft hij zijn stempel gedrukt op het basspel en zo de basgeschiedenis veranderd. Eigenlijk is wel te zeggen dat het moderne basspel zijn roots heeft bij Blanton.
Blanton overleed op jonge leeftijd aan de gevolgen van tuberculose.
 | | Charles Mingus |
Charles Mingus: 1929 - 1979
Net als Blanton was ook Mingus een bassist die een vernieuwende invloed had op de muziek uit zijn tijd. Mingus is bekend geworden in de jaren 50 door het spelen met o.a. Charlie Parker, Dizzy Gillespie en Miles Davis.
Zowel Paul Chambers als Charles Mingus wisten zich te ontwikkelen tot bandleider. Dit was vrij ongewoon voor bassisten in die tijd.
Mingus was niet alleen een goed bassist met een erg vette toon en waanzinnige beat, hij behoorde ook tot een van de betere componisten van deze eeuw. Zijn werk staat op het niveau van Duke Ellington.
Een van zijn bekende groepen is The Jazzworkshop waar hij jonge muzikanten om zich heen verzamelde.
Zijn muziek ontwikkelde zich vrij snel tot de avant-garde. Net als Mingus zelf was zijn muziek tegendraads, hij maakte statements, gebruikte zijn muziek om zijn mening te geven en verwees naar allerlei stijlen, zoals: gospel, klassieke muziek, blues, bebop soms zelfs kinderliedjes. Deze statements hadden waarschijnlijk veel te maken met de omstandigheden van die tijd. In Amerika werden kleurlingen gediscrimineerd en veel clubs waar musici als Mingus optraden waren alleen toegankelijk voor blanken. Vooral in het zuiden moesten zwarte musici vaak via een aparte ingang naar binnen.
Ellington zei in een documentaire eens over dit fenomeen: "But we had freedom of expression."¹
Ook zitten in zijn werk vaak verwijzingen naar andere musici zoals: Thelonious Monk en Duke Ellington. Een aantal bekende stukken van Mingus zijn: Goodbye Pork Pie Hat (eerbetoon aan saxofonist, Lester Young die vaak een "gleufhoed" droeg en destijds was overleden), Better Get Hit In Your Soul, Pithecanthropus Erectus, Epitaph, Orange Was The Colour Of Her Dress, Fables of Faubus, Haitian Fight Song, Prayer for Passive Resistance, So long Eric (eerbetoon aan saxofonist Eric Dolphy nadat hij de band van Mingus had verlaten).
 |
Bij live concerten hoorde je Mingus vaak naar zijn muzikanten toe roepen/gillen om ze op te zwepen en ze tot het uiterste te laten gaan. Als de band tijdens een bepaald concert (Live in Antibes 1960) Better Get Hit In Your Soul speelt, een 12/8 blues sterk leunend op gospel, hoor je Mingus tijdens saxsolo naar saxofonist roepen: "Speak through it"! De saxofonist laat zich opzwepen en speelt een virtuose solo. Tijdens hetzelfde concert in Antibes speelt de band van Mingus Prayer for Passive Resistance, (de titel spreekt als het ware al voor zichzelf). Het stuk bestaat uit een heel dwingend bluesthema dat een beetje tegendraads gespeeld wordt, als een soort gospel gemengd met heel veel soul.
Tijdens het hele concert spatten de vonken zo ongeveer van het podium af!
Bekende saxofonist/bas-clarinettist die jarenlang bij Mingus speelde was Eric Dolphy.
Epitaph (grafsteen opschrift) was een van Mingus grote concert werken: een 2 uur durend stuk, geschreven voor de bezetting van ongeveer 2 big-bands, een mix van jazz en klassieke muziek idiomen. Herontdekt na zijn dood tijdens het archiveren van alle nagelaten muziek van Mingus.
In 1971 publiceerde hij zijn autobiografie: Beneath the Underdog.
In 1977 belande hij als gevolg van MS in een rolstoel en kon snel daarna ook geen muziek meer schrijven of piano spelen.
In 1979 overleed hij aan de gevolgen van MS.
Mingus stond bekend als erg opvliegend soms zelf agressief.
 | | Ray Brown |
Ray Brown: 1926 - heden
Ray Brown, behoort tot één van de betere bassisten van deze tijd (misschien wel de beste).
Brown is een bassist die heeft voortgebouwd op de Jimmy Blanton traditie. Hij beschikt over een waanzinnig goede beat en is ook een hele sterke solist.
Ray Brown ging op 19-jarige leeftijd naar New York waar hij werd voorgesteld aan Dizzy Gillespie. Hierna is hij zowel met Gillespie als met Charlie Parker gaan spelen. Ray Brown werd erg beroemd door zijn spel met het Oscar Peterson Trio. Buiten de faam die hij verwierf door het spelen met dit trio heeft hij met vrijwel alle grote jazz artiesten gespeeld. Hij speelde met o.a: Sarah Vaughan, Duke Ellington, Joe Pass, Milt Jackson e.v.a.
Tot op de dag van vandaag is hij actief als bassist.
In de jaren 80 heeft Ray Brown samen met Duke Ellington een album gemaakt. Dit album met de titel: This one's for Blanton, was een regelrecht eerbetoon aan Jimmy Blanton, en het bevat dezelfde stukken als de hierboven genoemde opnamen van Blanton en Ellington.
 | | Paul Chambers |
Paul Chambers: 1935 - 1969
Ook Paul Chambers hoort in dit rijtje thuis, hij was een bassist met een ontzettend sterke beat en een groot harmonisch inzicht. Ook Chambers was een zeer goed solist, zowel strijkend als plukkend, die in zijn spel sterke melodische ideeën liet horen. Chambers heeft met erg veel jazzartiesten uit de jaren 50/60 gespeeld en albums opgenomen.
o.a.: Miles Davis, John Coltrane, Herbie Hancock, Wynton Kelly, e.v.a.
Erg beroemd is hij geworden door het spelen met Miles Davis.
Net als Blanton stond Chambers o.a. bekend om zijn gestreken solo's die uitermate melodisch waren. Een goed voorbeeld is zijn gestreken bassolo op het John Coltrane album, Traneing In in het stuk Bass Blues. In dit stuk speelt hij een aantal chorussen waarin hij op onovertroffen wijze zijn bas laat zingen en tegelijkertijd, of juist daardoor, zijn verhaal vertelt en vooral ook verstaanbaar maakt.
John Coltrane, op zijn beurt, heeft het nummer Mister PC aan Chambers opgedragen.
Net als Mingus leidde Chambers een aantal van zijn eigen groepen.
 | | Scott LaFaro |
Scott LaFaro: 1936 - 1961
Scott LaFaro was revolutionair met zijn virtuose basspel, legendarisch zijn de opnames die hij maakte met pianist Bill Evans. LaFaro begon ooit op clarinet en is pas later overgestapt op de bas. In tegenstelling tot de walking bass ontwikkelde hij een basstijl die heel erg open was. Deze stijl bezat een grote ritmische en harmonische vrijheid. Scott LaFaro stapte dus min of meer af van het concept in 4-en spelen, en brak daarmee dus met de Blantontraditie (hoewel La Faro wel begonnen is vanuit deze traditie en hier ook zeer bekwaam in was: in zijn basspel hoor je toch ook weer deze traditie terug m.a.w in zijn spel komt de walking bass af en toe ook weer terug, hij kent zijn roots).
Hoogtepunt zijn de opnames met Pianist Bill Evans: Live at the Village Vanguard. Tijdens een terugreis van een van de Village Vanguard concerten raakte Scott LaFaro betrokken bij een auto ongeluk waaraan hij overleed. Net als Jimmy Blanton heeft Scott LaFaro gedurende
zijn korte carriere het baspel grondig beinvloed/veranderd. Na de dood van LaFaro nam Gary Peacock de rol over van LaFaro in het Bill Evans trio en is doorgegaan op de weg van LaFaro.
¹ De Bebop zelf is in wezen ook als een soort statement ontstaan: begin jaren '40 gingen veel zwarte musici na hun schnabbels jammen in Harlem: Minton's Playhouse. Op gegeven moment kwamen daar ook veel commerciele (meestal blanke) musici binnen die de muziek kopieerden en er op een makkelijke manier veel geld mee konden verdienen. Langzamerhand werd daarop door Charlie Parker, Dizzy Gillespie, en Thelonouis Monk de Bebop ontwikkeld. Zij voerden vaak tempo's van nummers op, schreven daar complexe melodieën op en speelden deze met complexe akkoorden. De melodieën en akkoorden bevatten veel zgn. alteraties, toevoegingen bovenop akkoorden, die terugkomen in een melodie. Solo's kenmerkten zich vaak door complexe snelle melodieën met ook veel alteraties. Hierdoor waren alleen musici die echt konden improviseren in staat om mee te komen en viel de rest vanzelf af. In wezen was de Bebop dus een reactie op, of een protest tegen, de bevoorrechte situatie van blanken in Amerika.
Geluidsfragmenten van Martijn Derrix:
 Walk that Bass (M. Derrix)
DG (J. Kuhn - M. Derrix op Doublebass)
Relevante links:
top
|
