Steve Swallow met zijn Citron bas

Je hebt in je carriere zo'n beetje de hele evolutie van de basgitaar meegemaakt. Kun je beschrijven wat voor invloed die veranderingen op jou hadden?
In mijn jaren als contrabassist, van 1954 tot 1970, hield ik van een "ouderwets geluid". Ik speelde met ' gut' en met een hoge actie waarbij ik naar een warm, donker geluid streefde. Toen ik overstapte op de elektrische bas was ik aan de ene kant verrast door de helderheid van het geluid, maar miste toch de diepgang en de kleur in de klank. In al die verschillende elektrische bassen waar ik de afgelopen 33 jaar op heb gespeeld, probeerde ik steeds de variatie en complexiteit van de klank van een goede contrabas terug te vinden. Om dit doel te bereiken, hebben de bouwers waarmee ik heb gewerkt, geexperimenteerd met zeer veel soorten materialen en ontwerpen.

De grootste verandering was de switch van de contrabas naar de elektrische solid body bas. Recentelijk ben je echter weer terug bij de semi akoestische instrumenten. Was dit een logische stap in je carriere of was je echt op zoek naar een ander geluid?
Beiden. Ik koos voor de elektrische bas omdat ik me er onweerstaanbaar tot aangetrokken voelde. Mijn handen vroegen er gewoon om! Maar ik was ook gefascineerd door de mogelijkheden die zouden ontstaan, wanneer je de elektrische bas in een "jazz-context" gebruikt. Al de elektrische bassen waarop ik heb gespeeld, met uitzondering van een die Ken Parker voor me heeft gebouwd, hebben tenminste enkele akoestische eigenschappen. Mijn eerste elektrische instrument, een Gibson EB2, koos ik deels vanwege zijn semi-hollowbody design. Ik heb daarna op een aantal bassen gespeeld met spruce tops (Danny) en ook op een soort hollowbody die gebouwd is door Froc Fillipetti. Maar mijn twee laatste aanwinsten zijn nog wel de meest "door en door" akoestische (elektrische) bassen die ik ooit heb gehad en hebben het meest rijke en interessante geluid dat ik ooit heb gehoord. Als jazzmuzikant speel ik als het ware een elektrisch instrument "in een akoestische setting". Het geludi dat daarin het best tot zijn recht komt, is niet het "standaard solidbody elektrische geluid".

Het lijkt erop dat je in jouw zoektocht naar je ideale geluid niet gebonden bent aan "traditionele" instrumenten. Wat was jouw invloed in het ontwerp van de voor jou gebouwde bassen?
Ik heb een aantal interessante en stimulerende "relaties" gehad met bouwers. De eerste was met de man die mijn contrabas repareerde, Jules Callman uit New York. Aan de muur in zijn winkel hing een bord met de spreuk: Let niet op het geluid, maar ga oefenen!". We hebben veel gediscusieerd over de zoektocht naar het ideale geluid, en ik heb veel van hem geleerd.

Froc Fillipetti, die naast gitaarbouwer ook gitarist was, heeft me geleerd over de resonantie eigenschappen van de verschillende houtsoorten. Hij stond mij altijd zeer enthousiast bij in mijn zoektocht naar het ideale geluid. Zijn instrumenten waren ook de eerste waarop Piezo elementen zaten; een belangrijke stap in de goede richting. Mijn eerste piezos werden gemaakt door Zeta. Froc en ik maakte aparte brugdelen voor elke snaar, gemaakt van maple, en stuurden ze naar Keith McMillan bij Zeta. Hij zette er piezos in en stuurde ze weer terug. Ik ben ervan overtuigd dat piezo pickups het beste voor mij werken, en ik gebruik dan ook nooit meer magnetische pickups.

Ken Parker, wilde, in tegenstelling tot Froc en Harvey Citron, geen hollowbody instrument bouwen. Hij was ervan overtuigd dat hij dezelfde toon kon bereiken met een solid body gemaakt van een heel zacht soort hout, en de bas die hij maakte klonk ook erg vol. Aan deze bas werkte ik ook nauw samen met Larry Fishman. We zijn nog een "marathon"-dag van 25 uur samen bezig geweest om het geluid dat ik in mijn hoofd had op deze bas te bereiken. Larry is zelf een akoestische bassist, en begreep mijn wensen heel goed.

Harvey Citron benaderde mij met een instrument dat hij had gebouwd. Hij wist dat ik van een "akoestisch" geluid hield en ik was meteen verkocht. Hij bouwde een bas voor me op basis van dat eerste prototype en daarna nog één, waar wat meer veranderingen aan kwamen, naar aanleiding van mijn ervaringen op die eerste bas. Hij is op dit moment bezig aan de derde. Bij elk instrument is het "hollow gebied" onder de top vergroot en wordt de resonantie versterkt. We hebben ook wat ge-experimenteerd met een aantal piezo pickup configuraties; de pickups zijn gemaakt door EMG. Daarbij is de brug helemaal van hout en bot gemaakt; er komt geen metaal bij kijken in dit deel van het instrument.

Kun je de interactie tussen de muzikant en de bouwer beschrijven; en dan jouw ervaringen in het bijzonder?
Een optimale relatie levert voor beiden wat op. Ik heb echt heel veel van bouwers geleerd over de klank van een instrument, en ik denk dat ze ook wel eens hebben geprofiteerd van inzichten die ik ze gaf, wanneer ik hun instrumenten bespeelde. Deze symbiotische relatie is juist zo belangrijk voor de elektrische bas, omdat dit instrument eigenlijk nog in zijn kinderschoenen staat; er zijn de laatste jaren veel modificaties en verbeteringen aan het ontwerp gedaan. Mijn ervaring is dat bouwers vaak extreem intelligent zijn, en onze gesprekken overstijgen de standaard technische praat ruimschoots. Zowel het maken van instrument als het maken van muziek is meer kunst dan wetenschap, en daarom kom je bij die interactie op allerlei interessante niveau's. Ik heb ook een hele goede tijd gehad met veel bouwers. Ik denk dat de beste bouwers iets van de persoonlijkheid van de muzikant meenemen in het instrument. Ik probeer zoveel mogelijk van mezelf bloot te geven aan de bouwer, omdat ik geloof dat het instrument op die manier bij mijn persoonlijkheid zal aansluiten.

In de eerste plaats moeten de muzikant en de maker "elkaar vinden". Zoals ik zei, heeft Harvey Citron mij gevonden. Ik heb de andere bouwers met wie ik heb gewerkt zelf "gevonden". Ik lees de advertenties en reviews in tijdschriften met meer aandacht dan de interviews, en ik heb het vaak over bouwers met mede-muzikanten. Froc Fillipetti was heel bekend onder bassisten en gitaristen in Connecticut, waar ik destijds woonde. Toen we elkaar voor het eerst ontmoetten raakten we niet uitgepraat over hout.

Wat is jouw definitie van een goed instrument?
Het belangrijkste vind ik het geluid. Bespeelbaarheid is daar ondergeschikt aan. Ik speel bijvoorbeeld met een extreem hoge actie omdat ik vind dat de bas zo het beste klinkt. Bouwers van elektrische solid body bassen zijn altijd zo gefocussed op instrumenten met een "overall" helderheid, sustain en bereik. Ik hou, misschien door mijn ervaringen met de contrabas, van een instrument met een complex karakter, en wil al die helderheid, sustain en bereik hiervoor opofferen. Het heeft mij jaren van overtuigingskracht gekost om bouwers van mijn ideeen hierover te overtuigen.

Je werkt tegenwoordig met Harvey Citron. Kan je hier iets over vertellen en misschien vergelijken met andere bouwers?
Harvey is de bouwer die het meest op mijn wensen ingaat. Meer dan de andere bouwers, schept hij er genoegen in om oplossingen voor mijn problemen aan te dragen. Deze houding moedigt me aan om nog dieper en helderder na te denken over wat ik nu eigenlijk wil in een instrument. Mijn geloof in een niet-metalen brug met individuele intonatie voor elke snaar heeft hij een op een prachtige en elegante manier uitgwerkt. Dit was iets waar ik al jaren om had gevraagd. Het is nu mogelijk geworden doordat Harvey zich van zijn eigen ideeen los kon maken om de mijne te realiseren.

Hoe zie je de toekomst van de moderne bas?
Omdat ik een onverzadigbare liefde heb voor zowel de elektrische bas als voor jazz, hoop ik dat ze steeds meer in harmonie leren te leven.

Bonusvraag: Ik heb je cel vandaag bezocht, hoe lang ben je opgesloten en waarvoor? (zie www.wattxtrawatt.com)
Ik ben veroordeeld, voor misdaden zowel op het personele als het muzikale vlak, tot levenslange gevangenisstraf met Carla (jazz pianiste Carla Bley, red). Wat kan ik nog meer wensen?

top

 Relevante links: